Eksponat Numer - 10 (dział) - 03 (Numer Eksponatu)

 

----- Original Message -----
From: Tadeusz Wysocki DHO
Do: narodowa@narodowa.pl
Sent: Friday, October 26, 2007 12:38 PM
Subject: DZIADY 2007, oraz inny rok urodzenia A. Mickiewicza

 

 

DZIADY 2007, oraz inny rok urodzenia Adama Mickiewicza


Aby powiększyć proszę kliknąć na miniaturę

Please click on the photo to enlarge

 

Największy wieszcz narodowy, nasz polski ale i litewski, białoruski i wreszcie słowiański - czyli Adam Bernard Mickiewicz. Urodzony z ojca Mikołaja Mickiewicza komornika mińskiego i adwokata nowogródzkiego i matki Barbary Orzeszkówny za pierwszym mężem Majewskiej. "Babką" przy jego porodzie - czyli akuszerką była Dawidkowa, żydówka, co wielu zmylić może co do tego określenia. Według wszystkich encyklopedii Adam Mickiewicz urodził się w roku 1798, ale czy na pewno? Postaram się tu udowodnić, że rok ten podawany jest błędnie. Zapewne wielu uzna to za dowód pośredni i słaby, ale czyż brak zachowanych dokumentów z chrztu zwalnia nas z myślenia analitycznego i braku szacunku dla prawdy historycznej?

 

 

HISTORYA NARODZIN, czyli dokumenty zaginione:

 

Miejsce i data urodzenia Adama Mickiewicza nie są udokumentowane, wszystkie ważne rodzinne dokumenty, w tym świadectwo urodzenia i chrztu wieszcz spalił przed jego przyjazdem do Konstantynopola, a reszty zniszczenia dokonał potem jego syn Władysław Mickiewicz, prawdopodobnie z obaw politycznych przed carską ochraną. Biografia tego niezwykłego człowieka pełna była tajemnic, w tym młodzieńczych przygód współpracy z ochraną - musimy to zrozumieć czasem tamtejszym jeśli chcemy zrozumieć historię i życie innych. Jego śmierć w tymże Konstantynopolu dnia 26 listopada 1855 roku jest również pełna niejasności. Ale to tematy już na inne opracowania. Zajmijmy się podstawowymi danymi w biografii Adama Mickiewicza:

 

Encyklopedie podają datę jego urodzenia jako 24 grudnia 1798 roku, a miejsce urodzenia jako Zaosie k/Nowogródka. W obu przypadkach informacja ta wydaje się być nieprawdziwą. Zaosie, mała posiadłość rodzinna niedaleko tegoż Nowogródka Litewskiego rodzina Adama objęła w posiadanie jako spadek po stryjku w około 3 miesiące po urodzeniu się Adama. Czy więc było to właśnie Zaosie?. A może pobliska Litówka lub Osowiec, a może prawdziwa jest legenda jakoby Adam urodził się w karczmie Wygoda w drodze rodziny do stryjowego Zaosia, a chrzest przyjmował w tymże Nowogródku? O ile na dziś miejsca urodzenia potwierdzić nie można, o tyle dokładna data urodzenia badaczom mającym kontakt z genealogią i wszystkim z nas może być podana i przeprowadzona następującym wywodem:

  

Udało mi się dotrzeć do bardzo cennej publikacji historycznej z 1901 roku poruszającej ten temat i podającej inne źródło historyczne z 1886 roku, to "HISTORYA XIX STULECIA" pod red. Aleksandra Czechowskiego, tom II, opracowali: Dr. Aleksander Czechowski, Dr. Zygmuny Grudziński, Józef Tokarzewicz (Hodi) i Gabryel Tołwiński, dział ilustracyjny pod kierunkiem Edwarda Nicza, Warszawa, 1901 r., nakładem "Gazety Polskiej", Druk J. Sikorskiego, Warecka 14. Stąd czytamy na stronie 321 oraz 322: "Pomimo poszukiwań licznych i w ostatnich czasach - po obchodzie setnej rocznicy urodzin Adama Mickiewicza - posuniętych do granic ostatecznych, niepodobna z pewnością zupełną rozstrzygnąć, gdzie mianowicie, w Zaosiu pod Nowogródkiem litewskim, czy w samym Nowogródku, ujrzał światło dzienne najgenialniejszy z wieszczów słowiańskich. Dzień urodzenia ulegał również czas jakiś wątpliwościom z powodu różnic kalendarzowych. Chmielowski w uzupełnionem warszawskiem wydaniu poezyi Mickiewicza z r. 1886 (nakładem księgarni A. Gruszeckiego) kategorycznie oświadcza się za datą "24 grudnia 1798 r. według starego stylu, czyli 4 stycznia 1799 r. według stylu nowego", ale w swej "Historyi literatury" z r. 1899 (III, 145) nic już nie nadmienia o stylu przy dacie 24 grudnia 1798 r."

 

STYL KALENDARZA PRZY DACIE URODZENIA, CZYLI WYJAŚNIENIE PRAWDY:

 

Z badań genealogicznych wiemy, że zapisy rodzin polskich w księgach parafialnych w zaborze rosyjskim były prowadzone według kalendarza juliańskiego, który obowiązywał w Imperium Rosyjskim, występował czasami jako dodatkowy zapis (ew. w nawiasie) według kalendarza gregoriańskiego, który jest prawidłowy dla naszej części Europy. Różnica między tymi datami w XVIII wieku wynosiła 11 dni (w XIX w. 12 dni, w XX wieku 13 dni), na korzyść daty późniejszej tj. kalendarza gregoriańskiego. Widać wyraźnie, że data 24 grudnia 1798 roku jest datą według kalendarza juliańskiego, natomiast prawidłową, historycznie i kulturowo prawdziwą dla nas datą jest 4 stycznia 1799 roku. Dlaczego zatem ta druga data zniknęła w następnych opracowaniach historycznych? Prawie pewnym jest obawa autorów opracowań przed rosyjską cenzurą - to ona decydowała o wszystkich zapisach, ona narzucała swój tok myślenia historycznego obejmującego i rodzaj stosowanego kalendarza. Ten sposób cenzurowania narodowej historii i kultury znamy w Polsce również z czasów po drugiej wojnie światowej. Kilku zaledwie historyków w dawnych latach wymieniało datę 4 stycznia 1799 roku, ale prawdopodobnie z przyczyn jak wyżej zachowano datę w starym stylu kalendarzowym.

 

Można zatem zadać pytanie: czy należy uszanować historyczną prawdę i prawidłową datę urodzenia naszego największego wieszcza? Czy należy przekuwać pomniki, poprawiać encyklopedyczne zapisy i zmienić tę podstawową datę w biografii Adama Mickiewicza - rok jego urodzenia na 1799? Moim zdaniem tak. Temu niezwykłemu człowiekowi należy się najwyższy szacunek historii i nas wszystkich oraz pamięć o dacie urodzenia zapisaną zgodnie z kalendarzem jego ukochanego narodu, któremu oddał wszystkie swoje uczucia, twórczość i życie. Jeśli to pominiemy, zjadliwy chichot historii dosięga zarówno pamięć o nim jak i nas wszystkich.

 

Pozdrawiam wszystkich zarażonych genealogią i odkrywaniem historii rodzin.

 

W dzień Dziadów, Zaduszek, 2.XI.2007 r.

Tadeusz 'Max' Wysocki

http://www.narodowa.pl

członek PTG Polskiego Towarzystwa Genealogicznego

http://www.genealodzy.pl

 

 

P.S. Załączam skany kilku stron "Historya XIX Stulecia", obejmujące ten cytat oraz kilka ciekawych ilustracji, poruszających rozum i wyobraźnię.

 

KORESPONDENCJA - do i od osób zainteresowanych dho@dho.com.pl lub Pocztą Polską:

CHAT

1.

 

 

Powrót